martyrologia rodu

O ppor. piech. Eugeniuszu Zdrojkowskim zamordowanym w 1940 r. w Miednoje
autor: Jan Mamaj
kategoria: Wojna światowa

Eugeniusz Zdrojkowski urodził się 3 grudnia 1891 r. we wsi Swinna w parafii Stary Konstantynów na Wołyniu w rodzinie Władysława Franciszka i Pauliny z domu Łempickiej małżonków Zdrojkowskich. 

Jak to wynika z odpisu aktu chrztu Eugeniusza, sporządzonego 3 maja 1903 r. przez ks. Cypriana Truszkowskiego proboszcza kościoła staro konstantynowskiego, ochrzczony on został w tym kościele 2 kwietnia 1892 r. Rodzice jego pochodzili z powiatu bielskiego w guberni grodzieńskiej, a chrzestnymi byli: Stanisław Łempicki i Tekla Litowczenko. Oryginał aktu chrztu wpisany był do Księgi urodzonych za 1892 r., cz. I, nr aktu 10. Informacja w tej metryce mówiąca o tym, że rodzice Eugeniusza pochodzili z powiatu bielskiego najprawdopodobniej oznacza, że ojciec jego pochodził z rodu Zdrojkowskich herbu Rola mających swoje gniazdo we wsi Zdrojki w parafii Topczewskiej, a matka jego z rodu Łempickich herbu Junosza mającego swoje gniazdo we wsi Łempice w parafii Wąsosz.

Z przechowywanego w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie życiorysu napisanego przez Eugeniusza wynika, że do 13 roku życia był w domu przy rodzicach, gdzie otrzymał elementarne wykształcenie z języków polskiego i rosyjskiego. W 1905 r. został oddany do agronomiczno – gospodarczej szkoły, w mieście Horodyszcze położonym w powiecie czerkaskim nad rzeczką Olszanką, którą ukończył w 1909 r. Po ukończeniu szkoły do marca 1910 r. praktykował w gospodarstwie w majątku Keniga w guberni charkowskiej, a od 1910 r. do 21 lipca 1914 r. pracował w Olszańskim majątku hrabiny Branickiej w charakterze pomocnika zarządcy folwarku. W mieście Zwinogródek 25 listopada 1912 r. w kościele katolickim poślubił Marię Kuczewską urodzoną 20.12.1892 r., która 20 grudnia 1913 r. urodziła córką Wandę.

21 lipca 1914 r. Eugeniusz został powołany do armii carskiej i skierowany do służby w 5 Batalionie Zapasowym jako szeregowiec. W okresie od 17 listopada 1914 r. do 12 listopada 1915 r. wraz z 258 pułkiem piechoty brał udział w walkach na froncie rosyjsko – austriackim w stopniu starszego szeregowego. Za waleczność otrzymał medale Jerzego IV i III stopnia oraz order św. Anny II stopnia. Pod koniec 1915 r. został skierowany do szkoły chorążych w Petrogradzie jako kadet. W 1916 r. otrzymał dekret oficerski na chorążego w 14 pułku Strzelców Syberyjskich i skierowany do służby w Irkuckim Okręgu Wojskowym. W styczniu 1917 roku Eugeniusz został przeniesiony do 685 Łogiszyńskiego pułku piechoty, do 11 kompanii. Jako młodszy oficer wraz z pułkiem brał udział w bitwie z Niemcami na Wołyniu, nad rzeką Stochód, na której opierała się linia frontu wschodniego. 30 sierpnia 1917 r. rozkazem pułkowym mianowany został podporucznikiem.

11 listopada 1917 r. otrzymał miesięczny urlop i wyjechał do domu w Zwinogródce, gdzie mieszkały żona z córką. Z powodu choroby Komisja Wojskowa w Zwinogródce przedłużyła mu urlop do 2 stycznia 1918 r. Wybuch rewolucji w cesarstwie rosyjskim, uwięzienie rodziny carskiej, a także przebyte zapalenie płuc i brak środków finansowych na powrót z rodziną do Polski sprawiły, że nadal pozostał w Zwinogródce, gdzie na wyżywienie rodziny zarabiał przepisywaniem papierów oraz wytwarzaniem i sprzedawaniem mydła. Po wejściu do Zwinogródka wojsk generała Antona Denikina Eugeniusz został w sierpniu 1919 r. zmobilizowany jako oficer do jego oddziałów, które z terenu Wołynia prowadziły ofensywę w kierunku Moskwy przeciwko czerwonym. W październiku 1919 r. zgłosił się do Wojskowego Wydziału Konsulatu Polskiego w Charkowie gdzie 11 tegoż miesiąca i roku otrzymał poświadczenie Nr 357 o zaregistrowaniu się i dokumenty na wyjazd do kraju. Po przyjeździe do Zwinogródka od księdza proboszcza wziął zaświadczenie, którego treść jest następująca:

„m. Zwinogródka
d. 17 grudnia 1919
Nr 66                                                                        Zaświadczenie

Niniejszym zaświadczam, że podawca niniejszego p. Eugeniusz syn Władysława Zdrojkowski, mój parafianin, którego znam osobiście od 7 lat jest zupełnie prawomyślnym pod względem politycznym. A że dotychczas nie wyjechał do Polski aby Ojczyźnie swej służyć to przeszkodą jedyną był brak środków materialnych tak na podróż do kraju jak na utrzymanie rodziny.
Proboszcz Zwinogródzkiej parafii                        X. podpis nieczytelny,                        stempel parafii”

W styczniu 1920 r. zgłosił się jako ochotnik do Wojska Polskiego. W podaniu z dnia 30 stycznia 1920 r. skierowanym do Departamentu Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych napisał:

                                                                                                           „Były podporucznik armii rosyjskiej
Eugeniusz Zdrojkowski

Ponieważ chciałbym służyć w armii Polskiej niniejszym zgłaszam się i proszę o zaliczenie mnie do Wojska Polskiego. Wróciłem z Ukrainy 24 stycznia 1920 r. O moich kwalifikacjach moralnych mogą poświadczyć: Naczelnik Wydz. III Głównego Zarządu Dóbr Państwowych p. Sakowicz i pełniący obowiązki referenta w Zarządzie Okręgowym Dóbr Państwowych w Warszawie p. Zaborowski.

Przy niniejszym podaniu załączam:

  1. Stan służby i przebieg służby wojskowej,
  2. Poświadczenie nr 357 wydane przez Wojskowy Wydział Konsulatu Polskiego w Charkowie o zaregistrowaniu się z dn. 11.X.1919 r.
  3. Poświadczenie Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego na Ukrainie Nr 23292 z dn. 6/I/1918 r.
  4. Poświadczenie osobiste z pułku b. armii rosyjskiej z fotografią z dnia 14/VIII/1917 r.
  5. Zaświadczenie nr 66 księdza proboszcza parafii zwinogródzkiej z dn. 17/XII/1919 r.

                        dn. 30 stycznia 1920 r.                         E. Zdrojkowski”

Po przetłumaczeniu z języka rosyjskiego na język polski, treść Poświadczenia osobistego z pułku, w którym służył Eugeniusz Zdrojkowski w armii rosyjskiej, z dn. 14/VIII/1917 r. jest następująca:

                                                                        „Poświadczenie

Tożsamość chorążego, 685–go Łogiszyńskiego pułku piechoty, Zdrojkowskiego podpisem i przyłożeniem państwowej pieczęci poświadczam.
Dowódca pułku podpułkownik / - / podpis nieczytelny
Pułkowy adiutant podporucznik / - / podpis nieczytelny
14 sierpnia 1917”

Eugeniusz Zdrojkowski został przyjęty do Wojska Polskiego i 14. IV. 1920 r. wcielony do 2 Baonu Wartowniczego w Warszawie w stopniu podporucznika. Z tego okresu jego służby wojskowej zachowało się pismo podpisane 12.11.1920 r. przez pułkownika Michała Tokarzewskiego o następującej treści:

„Ministerstwo Spraw Wojskowych                                                                         Warszawa dn. 12. XI. 1920

                                                                        D.O.G. Warszawa Szt. Wydz. Va

D.O.G. natychmiast odda do dyspozycji Naczelnego Dowództwa ppor. Zdrojkowskiego Eugeniusza z II baonu wartowniczego, stacjonującego w Cytadeli Warszawskiej. Ppor. Zdrojkowski zamelduje się: Warszawa Aleja Jerozolimska 41 m. 3. Wykonanie powyższego meldować do Dep. V Sekc. Piech. Wymieniony odchodzi jako odkomenderowany jakby mając dotychczasowy przydział ewidencyjny.

                                                                        Z. R. Szefa Dep. I

                                                                        Szef Sekcji Piechoty

                                                                        / - / Tokarzewski m. p.

                                                                        pułkownik”

21 stycznia 1921 r. ppor. Eugeniusz Zdrojkowski został zdemobilizowany.

Z informacji zawartych w jego teczce personalnej w CAW wiadomo jeszcze, że w okresie od 25. VII. 1927 r. do 5. IX. 1927 r. odbywał sześciotygodniowe ćwiczenia wojskowe we Włodzimierzu. Jego kwalifikacje zostały ocenione bardzo dobrze. Ocena ogólna - bardzo dobry oficer, nadaje się na dowódcę plutonu na wypadek mobilizacji.

O tym gdzie zamieszkał i czym się zajmował Eugeniusz Zdrojkowski po demobilizacji nie udało się odnaleźć żadnych informacji. W jego aktach osobowych w CAW zachował się odpis aktu jego ślubu z Marią Kuczewską poświadczony za zgodność z oryginałem przez Burmistrza miasta Tomaszów Lubelski w dniu 20 stycznia 1933 r. co może wskazywać na to, że być może mieszkał on w 1933 r. w Tomaszowie Lubelskim lub w jego okolicy. O losach żony i córki po 1921 r. też nie udało się odnaleźć żadnych informacji. Z karty ewidencyjnej ppor. Eugeniusza Zdrojkowskiego w CAW podpisanej przez niego 12. VII. 1922 r. wynika, że matka jego już wtedy nie żyła, a ojciec był emerytem mieszkającym w mieście Żemerynka koło Winnicy.

W 1940 r. ppor. piechoty rezerwista został przez Sowietów wraz z wieloma polskimi oficerami zamordowany w Miednoje. W Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie na jednej ze ścian umieszczona jest tabliczka z napisem o treści:

                        „Eugeniusz Zdrojkowski

                        Ppor. piech. rez.”

W dniu 9 listopada 2007 r. ppor. Eugeniusz Zdrojkowski pośmiertnie został mianowany na stopień porucznika. Cześć Jego pamięci!


komentarze (0)


Imię


Wpisz kod z obrazka

facebook