martyrologia rodu

Tragedia w Olszewie we wrześniu 1939
autor: Jan Mamaj
kategoria: Wojna światowa

We wrześniu 1939 r. na terenie parafii topczewskiej, we wsi Olszewo, miał miejsce dramatyczny epizod. 

Nocą z 13 na 14 do wsi wkroczył szwadron 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich, wchodzący w skład Suwalskiej Brygady Kawalerii. Nie wiedział o tym, że poprzedniego dnia do wsi wkroczyła jednostka XI Dywizji Pancernej H. Guderiana i w niej rozłożyła się na nocleg. Gdy kilku szwoleżerów podeszło pod jeden z domów, niemiecki wartownik zauważył ich i wystrzelił pocisk zapalający, wzniecając pożar.

Łuna oświetliła całą stojącą w pobliżu niemiecką kolumnę pancerno – motorową. Rozpoczęła się walka trwająca kilka godzin. Pomimo poświęcenia i brawury kawalerzystów w walce z przeważającymi siłami niemieckiej jednostki pancernej, przy dużych stratach w ludziach i sprzęcie, dowództwo pułku zdecydowało się na wycofanie go jeszcze przed świtem ze wsi i pozostawieniu na polu walki zabitych i ciężko rannych, do których nie mogli podejść. Straty po stronie szwadronu to 39 zabitych, w tym 3 oficerów i 5 podoficerów. Po stronie niemieckiej - około 100 zabitych. Podczas walki i po jej zakończeniu spalona została prawie cała wieś. Z pożogi ocalał jeden dom i kuźnia.

Rano, 14 września w odwecie Niemcy zabili 23 mieszkańców ze wsi: Olszewo, Pietkowo, Gabrysin i Marynki. Spalili ostatni dom w Olszewie. Z całej wsi ocalała tylko kuźnia Poniatowskiego. Z Olszewa Niemcy zamordowali 13 osób, w tym dziesięciu stałych mieszkańców i 3 osoby przebywające w tym czasie gościnnie u swoich rodzin. Pięciu z zamordowanych mieszkańców Olszewa pochowano na cmentarzu topczewskim we wspólnej mogile. Pochowani w niej to: Piotr Olędzki lat 67, Karol Zakrzewski lat 52, Piotr Olszewski lat 49, Wiktor Olszewski lat 45 i Wincenty Zdrojkowski lat 29, syn Józefa i Konstancji z Zawadzkich, wnuk Antoniego Leonarda Pernala i Franciszki z Żerów Zdroykowskich.

15 września 1979 r. we wsi Olszewo odsłonięty został pomnik upamiętniający poległych i zamordowanych żołnierzy polskich oraz mieszkańców z Olszewa i okolic. Co roku we wrześniu, w kolejne rocznice tych tragicznych wydarzeń, mieszkańcy z parafii topczewskiej czczą pamięć poległych szwoleżerów i pomordowanych przez Niemców mieszkańców wsi uroczystą mszą świętą i złożeniem kwiatów pod pomnikiem.


komentarze (1)

Jan: We wsi Olszewo żyje Jan Zdrojkowski bratanek zastrzelonego w Olszewie w 1939 r. Wincentego Zdrojkowskiego. Miał 6 lat gdy był naocznym świadkiem egzekucji stryja i pozostałych mieszkańców Olszewa.

Imię


Wpisz kod z obrazka

facebook