Zdrojkowscy.pl

Powstaniec Styczniowy ppor. Józef Zdrojkowski
autor: Jan Mamaj
kategoria: Powstanie 1863

Józef Zdrojkowski, syn Woyciecha Rocha Zdroykowskiego Pernala h. Rola i Florentyny z Wyganowskich, urodził się w 1846 r. we wsi Bagieńskie Nowe.

W Powstaniu Styczniowym służył w partii Litwina Juliusza Ejtminowicza, brata rodzonego Bogumiła (Boguslavas Eitminavičius obocznie Heltmanowicz) kapitana garnizonu rosyjskiego w Białymstoku, który po bitwie pod Siemiatyczami nie przyjął awansu ale zdezerterował, prowadząc za sobą kilkunastu zwolenników. Po przejęciu oddziału zorganizowanego przez brata Juliana, stoczył wiele bitew i potyczek. W listopadzie 1863 r. Bogumił Ejtminowicz podporządkował się Karolowi Krysińskiemu, a następnie pułkownikowi Waleremu Wróblewskiemu. Józef Zdrojkowski walcząc w oddziale Ejtminowiczów brał udział w bitwie pod Boćkami. Po porażce oddziałów powstańczych pod Ossową 31.12.1863 r. i rozdzieleniu oddziałów powstańczych, oddział Ejtminowiczów kieruje się na Radzyń Podlaski. Pod Uścimowem zostają zaskoczeni nagłym atakiem rosyjskich dragonów. Bogumił Ejtminowicz osobiście osłaniając odwrót swojej piechoty ginie. Powstańcy dostają się do niewoli. Józef Zdrojkowski jest przez rok i trzy miesiące więziony w Grodnie, a po zwolnieniu z więzienia przez pięć lat pozostaje pod dozorem policyjnym. W miejscu śmierci majora Bogumiła Ejtminowicza 3 października 2009 r. odsłonięty został pomnik z napisem w języku polskim i litewskim upamiętniający to wydarzenie.

Za udział w walkach z bronią w ręku w Powstaniu Styczniowym w listopadzie 1930 r. ppor. Józef Zdrójkowski odznaczony został Krzyżem Niepodległości z Mieczami, nadanym przez Prezydenta RP Józefa Piłsudskiego. To wysokie odznaczenie przyznawane było dla tych, którzy walczyli z bronią w ręku o niepodległość ojczyzny przed Wojną Światową lub poza szeregami armii, względnie walką tą kierowali. W latach 1930 – 1938 nadano je 1817 osobom, w tym 323 pośmiertnie.

Krzyż ten w kolejności orderów i odznaczeń polskich zajmował miejsce przed Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości składał się z pierwszych 10 osób, którym Prezydent RP na wniosek Rady Ministrów nadał Krzyże Niepodległości. Byli to: marszałek Józef Piłsudski, żona marszałka Aleksandra Piłsudska, gen. Kazimierz Sosnkowski, gen. Edward Rydz-Śmigły, gen. Julian Stachiewicz, płk. Jan Kołłątaj-Szednicki, płk. Walery Sławek, płk. Adam Koc, ppłk. Aleksander Prystor i ppłk. Wacław Jędrzejewicz.

----------------

Bibliografia

  • Wikipedia
  • Strona www.osen.pl - lista odznaczonych Krzyżem Niepodległości z Mieczami.

Poniżej pismo Szefa Wydziału I Centralnego Archiwum Wojskowego, jakie w 1986 r. wystosował do wnuka Józefa Zdrojkowskiego prof. dr hab. Zgigniewa Zdrójkowskiego oraz zdjęcie Krzyża Niepodległości z Mieczami.


komentarze (6)

Jarek: Myśle, że to dobry pomysł do artykułów dodawać galerie, znacznie wzbogaca tekst, czyni go ciekawszym i zachęca do czytania. Postaram się przy okazji podjechać do Uścimowa i zrobić kilka zdjęć. Przy okazji muszę odnaleść w bibioteczce książkę o śladach powstania na lubelszczyźnie może uda się wzbogacić nieco artykół. Niestety pamięć o powstańcach ginie z upływem lat. Kilka kilometrów od wsi gdzie mieszkam (Zemborzyce) kilkanaście lat temu pewien niefrasobliwy rolnik zaorał kurhan gdzie spoczywali bohaterowie powstania. Dzisiaj już nikt nie potrafi odnaleść tego miejsca. A warto przywracać pamięć. Piszę to w dniu kiedy czcimy pamięć bohaterów walk o naszą niepodległość z czerwonym okupantem. Myśle, że warto poszperać w najnowszej historii. Przecież oddziały majora Zygmunta Szyndzielorza "Łupaszki" i jego podkomendnego por. "Nowiny" czyli Lecha Beynara znanego pod literackim pseudonimem Pawłą Jasiennicy nie raz bywały w okolicy. A jeden z innych żołnierzy majora późniejszy legendarny dowódca PAS NZW Romuald Rajs pseudonim Bury nie raz bywał w okolicach Bielska.
Jarek: W 2007 roku ukazała się książka Adama Polskiego i Andrzeja Kasprzaka "Miejsca pamięci powstania styczniowego w województwie lubelskim". Mam ją z dedykacją autora i pozwolę sobie zacytować fragment... "Uścimów Stary Mogiła zbiorowa poległych w dniu 6 I 1864 r. w bitwie pod Uścimowem i jedlanką około 17 powstańców z oddziału BogusławaEjtminowicza. Pomnik w kształcie wzniesionego obelisku na wielostopniowej podstawie tuż przy wejściu na cmentarz parafialny (po lewej stronie). Na pomniku napis : W ROCZNICĘ 10-LECIA ODRODZENIA POLSKI POLEGŁYM BOHATEROM W DN. 6 I 64 R. EJTMINOWICZOWI,ŚWIERZAWSKIEMU I INNYM W WALCE O WOLNOŚĆ OJCZYZNY, KOŁO MŁODZIEŻY KU PAMIĘCI POTOMNYM. W dniu 6 I 1964 partia mjr. Ejtminowicza została zaskoczona w Uścimowie atakiem carskiej kolumny mjr. Buchnera. Ataki Rosjan dwukrotnie odpierano, ale w końcowej fazie powstańcy zostali zmuszeni do panicznej ucieczki. Poległo 17 powstańców. Z akt zgonu 1864 r. parafii Łęcznej wynika, że na dworze w Podzamczuz ran po tej bitwie umiera 7 dalszych powstańców.wśród nich Bogusłąw Ejtminowicz lat 38 dowódca oddziałów polskich w bitwie pod Jedlanką w parafii Ostrowskiej (akt zgonu nr. 3 z 1863 r. parafi Łęczna zbłędnym imieniem Bogumił). Prawdopodobnie zmarli z ran w szpitalu na Podzamczy koło Łęcznej, pochowani zostali na cmentarzu w Łęcznej, w miejscu obecnie nie zagospodarowanej większej mogiły ziemnej.Pomnik w Uścimowie wraz ze słabo czytelnym napisem wymaga konserwacji.
administrator: Przepraszam bardzo panie Jarosławie za problem z dodawaniem komentarzy. Już wszystko naprawione.
Jarek: Bardzo dziękuje panie Andrzeju za szybką reakcję.
administrator: Ponownie poprawione.
Rafal: Ciekawa postac...

Imię


Wpisz kod z obrazka