Zdrojkowscy.pl

O tym, jak w 1911 r. Bolesław Zdrojkowski kupił ziemię w Zalesiu
autor: Jan Mamaj
kategoria: Osoby Rodu

Jak wyglądały transakcje kupna – sprzedaży ziemi na przełomie XIX i XX w. dobrze ilustruje odpis aktu z sięgi aktowej Bielskiego Notariusza Aleksandra Pawłowicza Rutkiewicza za 1911 r. zapisanego pod numerem 133, w którym jako jeden z kupujących występuje Bolesław Zdrojkowski. 

Poniżej przybliżona jego treść po przetłumaczeniu z języka rosyjskiego na język polski:

18 maja 1911 r. u mnie Aleksandra syna Pawła Rutkiewicza bielskiego notariusza w kantorze moim położonym przy ulicy Boćkowskiej w domu Cukiera stawili się: - osobiście mi znany mieszczanin Mendel Izaakowicz Kapłański, działający z upoważnienia Grzegorza syna Łukasza Dulewicza, który okazał upoważnienie, spisane u mnie Notariusza 16 marca bieżącego roku i wpisane do rejestru pod numerem 927 oraz mieszczanie: Bronisław i Piotr synowie Seweryna Górskiego, Leopold syn Franciszka Ostrowskiego, Bolesław syn Joachima Zdrojkowskiego i Michał syn Mateusza Ostrowskiego, działający osobiście, Mandel Kapłański zamieszkały w mieście Bielsku, a wszyscy pozostali we wsi Zalesie Stare w powiecie bielskim, w towarzystwie osobiście mi znanych świadków mieszczan: Pawła syna Piotra Boguszewskiego, Gerszki Mejerowicza Elberta i Dawida Ickowicza Grodzieńskiego, zamieszkałych w mieście Bielsku, - i oświadczyli, że oni zawierają akt kupna następującej treści: Mendel Izaakowicz Kapłański działający na podstawie upoważnienia, wyżej wymienionego, z własnego majątku nieruchomego Grzegorza syna Łukasza Dulewicza położonego w guberni grodzieńskiej w powiecie bielskim przy wsiach Zalesie Stare i Wolka Zaleska, a dostałego się jemu na podstawie umowy kupna potwierdzonej przez Starszego Notariusza Grodzieńskiego Sądu Okręgowego 28 kwietnia 1900 roku i wpisanej do księgi umów za ten rok pod numerem 18, sprzedaje: Bolesławowi i Piotrowi synom Serafina Górskiego, Leopoldowi synowi Franciszka Ostrowskiego, Bolesławowi synowi Joachima Zdrojkowskiego i Michałowi synowi Mateusza Ostrowskiego cztery dziesięciny i 400 sążni kwadratowych, różnego rodzaju ziemi, która to ziemia położona jest przy wsi o nazwie Zalesie Stare w pięciu oddzielnych miejscach. Po zapoznaniu się nabywców z nabywaną ziemią i jej granicami tak opisanymi poniżej:

1. pas w uroczysku „Ratkobszczyzna” rozciągający się od drogi Borowej do doliny Głębokiej, pomiędzy miedzami: Jana Truskolawskiego i Ludwika Zaleskiego,
2. „Siedlisko” od drogi wiodącej do gospodarstwa Julii Brzezińskiej do poprzecznej polnej miedzy, pomiędzy miedzami: Józefa Olędzkiego i Marianny Ostrowskiej,
3. w uroczysku „Dembniak” od polnej dróżki do (znaku granicznego) tryby Dembniakowej, pomiędzy miedzami: Antoniego i Ludwika Zaleskich,
4. w uroczysku „Jabłonkowo” od tryby Jaroszewskiej do doliny Głębokiej, pomiędzy miedzami: Adama Grochowskiego, Jana Kruka i Jana Truskolawskiego.
5. pas ziemi o szerokości dziesięciu zagonów od wiejskiej ulicy do ziemi Jana Telatyckiego, pomiędzy miedzami Adolfa Pierzchały i sprzedającego Dulewicza,

- zostaje ona w całości sprzedana im za trzysta rubli płatnych w całości sprzedającemu. Sprzedający potwierdza, że kwotę tę już otrzymał. Do aktu tego dołącza się:

a) uzgodnienie mówiące o tym jak nabywcy zakupioną ziemię podzielą między siebie, a uczynić mają to tak: Michał Ostrowski na półtorej dziesięcinie, Bronisław Górski na jednej dziesięcinie, Leopold Ostrowski i Bolesław Zdrojkowski na tysiącu ośmiuset sążniach kwadratowych każdy i Piotr Górski na czterystu sążniach kwadratowych,
b) uzgodnienie dotyczące rosnącego na tej ziemi lasu, sprzedawanego na wyręb, potwierdzone przez wszystkich nabywców i zatwierdzone uwierzytelnieniem moim Notariusza 16 marca bieżącego roku i wpisane do rejestru pod numerem 921.

Nabywcy zobowiązują się te uzgodnienia wypełnić w całości. Jeżeliby tej nieruchomości nikomu nie sprzedano, nikomu nie zastawiono, nikomu prawnie nie darowano i nie odpisano to jeśli ktoś by ją z jakiegokolwiek powodu zajął to sprzedawca i jego prawni następcy oraz nabywcy i ich prawni następcy powinni dochodzić od tych zajmujących ją oczyszczenia jej i zwrotu należności za straty poniesione z tego powodu zgodnie z prawem.

Dla wiarygodności tego aktu mnie Notariuszowi były przedstawione dokumenty w oryginale. Projekt tego aktu odczytany domawiającym się stronom w obecności wyżej wymienionych, po zaaprobowaniu go przez nich i upewnieniu się, że oni z dobrej woli chcą zawarcia tej umowy, że rozumieją jej sens i znaczenie, wniosłem do aktowej księgi, z której ponownie tymże przeczytany został.

Wypis aktu z dnia jego zawarcia, na papierze bez opłaty skarbowej, na podstawie przepisu prawa z 24 marca 1909 roku, dla przedłożenia do zatwierdzenie przez Starszego Notariusza Grodzieńskiego Sądu Okręgowego, po jego zatwierdzeniu ten główny wypis na papierze będzie nabywcy Bronisławowi synowi Seweryna Górskiemu wydany.

Pełnomocnik Grzegorza syna Łukasza Dulewicza – mieszczanin Mendel Izaakowicz Kapłański, Bronisław Górski, Leopold Ostrowski. Podpis po polsku znaczy „Bolesław Zdrojkowski” z polskiego przetłumaczył Notariusz Rutkiewicz, Michał syn Mateusza Ostrowski. Przy dokonywaniu tej transakcji kupna świadkami byli: Paweł syn Piotra Boguszewski, Gerszko Elibert, Dawid Ickowicz Grodzieński, Notariusz Rutkiewicz.

Zgodne z oryginałem

Notariusz, pieczęć i podpis /nieczytelny/

Dość powszechną praktyką było, że kilku nabywców jednym aktem kupowało oferowaną na sprzedaż ziemię, zwykle we wsi, w której gospodarowali lub wsi sąsiedniej. Praktyka ta zapewne wynikała ze względu na możliwość zaoszczędzenia w ten sposób na kosztach notarialnych związanych ze sprzedażą i zakupem ziemi. W Cesarstwie Rosyjskim podstawową jednostką pola była 1 dziesięcina, której odpowiada powierzchnia równa 10925 metrów kwadratowych i 1 sążeń kwadratowy równy 4,5522 metra kwadratowego.

Jak to wynika z aktu, sprzedawana ziemia była położona w różnych pięciu miejscach we wsi Zalesie przy granicy z gruntami dworskimi Telatyckich we wsi Wólka Zaleska. Łączna powierzchnia sprzedawanej ziemi to 45.520 m², z której po podziale na nabywców przypadło: na Michała Ostrowskiego 16.388 m², na Bronisława Górskiego 10.925 m², na Leopolda Ostrowskiego 8.194 m², na Bolesława Zdrojkowskiego 8.194 m² i na Piotra Górskiego 1.820 m². Cena 1ha tej ziemi wyniosła 65,9 rubli. Tak więc Bronisław Zdrojkowski za swoją część musiał zapłacić 54 ruble. W tym czasie na targu w Ciechanowcu, po stronie rosyjskiej, ceny krów mlecznych wynosiły od 35 do 50 rubli. Jaki procent powierzchni tych gruntów stanowiły pola uprawne, a jaki las na wyręb czy łąki, z umowy tej nie wynika.

Bolesław Zdrojkowski urodzony we wsi Zalesie w 1879 r. był synem szlachetnych Joachima i Anny Poletyło, wnukiem szl. Juliana i Marianny Bagińskiej, a prawnukiem szlachetnych Telesfora Zdroykowskiego Pernala ur. we wsi Bagińskie Nowe w 1778 r. i szl. Franciszki Drągowskiej ur. w 1791 r. we wsi Zalesie. Telesfor jest wymieniony w wywodzie szlachectwa rodu Zdrojkowskich z 1818 r. Wszyscy wymienieni nabywcy w tym akcie tj. Ostrowscy, Górscy i Zdrojkowski to szlachta odwieczna, których przodkowie w tej parafii są notowani jako szlachta od XVI w. Przy podpisywaniu aktu Bolesław Zdrojkowski zachował się nie konwencjonalnie. Złożył podpis po polsku, a nie po rosyjsku, jak to zapewne było wymagane, co jak widać skłoniło notariusza do jego przetłumaczenia. Czy wynikało to z chęci zademonstrowania w ten sposób jego polskości i patriotyzmu? Tego już się nie dowiemy.

Artykuł ten dedykuję Pani Helenie, wnuczce tegoż Bolesława Zdrojkowskiego.

----------------

Bibliografia

  1. AP w Białymstoku, Akta Starszego Notariusza Grodzieńskiego, sygn. 327, k. 155-166.


komentarze (2)

Paulina: bardzo ciekawe, podziękowania za wytrwałość w pracy :)
Jan: Dziękuję za krzepiące słowo.

Imię


Wpisz kod z obrazka