Zdrojkowscy.pl

Zdrojkowscy we wsi Pietrzykowo Wyszki w parafii Bielsk Podlaski (cz.III)
autor: Jan Mamaj
kategoria: Sąsiedzi

W części I tego artykułu jest zamieszczone tłumaczenie na język polski zapiski z 1695 r. dotyczącej darowizny jaką bracia Mateusz i Franciszek synowie nieżyjącego już Marcina Pietrzykowskiego uczynili na rzecz Jana Zdrojkowskiego. 

Przedmiot darowizny stanowiło siedlisko wraz z gruntem do niego przynależnym we wsi Pietrzykowo Wyszki, odziedziczone po dziadku Macieju Olszewskim, zwane Poletyłowizna. Jan Zdrojkowski został mężem Katarzyny Pietrzykowskiej siostry rodzonej darczyńców z którą po ślubie gospodarował na Poletyłowiźnie. Dokładna kwerenda akt sądu grodzkiego brańskiego, Kapicjanów i ksiąg z parafii bielskiej pozwoliła wyjaśnić skąd wzięła się nazwa siedliska Poletyłowizna, jego przybliżoną powierzchnię i ustalić kolejnych jego właścicieli.

W umowie z 1667 r. spisanej pomiędzy spadkobiercami zmarłego Grzegorza syna Szymona Poletyły dotyczącej podziału dóbr pozostałych po nim po raz pierwszy występuje określenie Poletyłowizan na siedlisko, w którym mieszkał wraz z żoną Elżbietą z Pietrzykowskich od co najmniej 42 lat. W wyniku ustaleń tej umowy siedlisko Poletyłowizna przypadło córce Grzegorza Poletyły Mariannie i jej drugiemu mężowi Maciejowi synowi Stefana Olszewskiego, a drugie siedlisko też w tej wsi zwane Włochowskie przypadło Elżbiecie, wdowie po Grzegorzu i jej pozostałym dzieciom [ NGAB Mińsk, f. 1708 – 1 – 163, k. 64v – 65v].

Po śmierci Marianny i Macieja Olszewskich właścicielami Poletyłowizny zostali synowie zmarłego Marcina Pietrzykowskiego Czuch, dziedzice cząstkowi we wsi Pietrzykowo Gołąbki, którą w 1695 r. darowali, prawdopodobnie jako wiano, mężowi siostry Katarzyny, Janowi Zdrojkowskiemu.

Powierzchnię gruntów należących do siedliska Poletyłowizna można ustalić na podstawie zapisów w „Księdze dziesięcin należących kościołowi parafialnemu NMP w Bielsku Podlaskim z lat 1756 – 1795” z których wynika, że Kazimierz syn Jana i Katarzyny Zdrojkowskich od 1756 r. (początku zapisów w księdze) do swojej śmierci w 1777 r. płacił proboszczowi dziesięcinę od 63 zagonów w wysokości 2 złote i 3 grosze rocznie [ ADD, APB, sygn. III/O/1, k. 15v].

Na wewnętrznej stronie okładki tej księgi zapisano:

Włoka 1 ma w sobie morg: 30

Morga 1 ma Prętów 30, Od włoki płaci się zł 5 równo, Od morga 1 Groszy 5 równo,

Od Pręta 1 Puł szeląga ½

Na Zawadach y Pietrzykowach Zagony i Skiby

Pietrzykowie Wyszkach od Zagonu 1 płaci szlachta Grosz 1.

Termin oddawania Dziesięciny S. Marcina Biskupa , 11 listopada.

Jeżeli w tej parafii obowiązywała dziesięcina pieniężna wynosząca 5 groszy od 1 morgi, a od 1 zagonu 1 grosz, można wnioskować z tego, że powierzchnia 1 zagonu to piąta część morgi. Przyjmując powierzchnię 1 morgi równą 0,6 ha to oznacza, że przybliżona powierzchnia 1 zagonu wynosi 0,6 ha : 5 = 0,12 ha, a powierzchnia 63 zagonów x 0,12 ha = 7,56 ha. Oznacza to, że powierzchnia gruntów ornych (od takich naliczana zwykle była dziesięcina) należących do siedliska Poletyłowizna wynosiła około 7,5 ha, a łącznie z lasem i nieużytkami mogła wynosić nawet około 10 ha.

W części II artykułu wymienione zostały dzieci Jana i Katarzyny Zdrojkowskich: Barbara, Dorota, Kazimierz i Marianna oraz opisane najważniejsze wydarzenia, jakie udało się ustalić z ich życia. Kontynuatorem linii Zdrojkowskich z Pietrzykowa Wyszków był Kazimierz, a po nim jego synowie: Jan ur. w 1732 r., Piotr ur. w 1734 r. i Michał ur. w 1738 r. Po śmierci Kazimierza w 1777 r. Poletyłowizna została podzielona na trzy równe części, z których każda zawierała 21 zagonów. Jak to wynika z zapisów na karcie 16 w Księdze dziesięcin (…) od roku 1778 dziesięcinę płacili proboszczowi: Jan Zdrojkowski, Michał Zdrojkowski i Marcin Olszewski, każdy z nich od 21 zagonów po 21 groszy. Piotr Zdrojkowski zmarł w 1775 r. [ ADD, APB, sygn. I/D/1, k. 52], pozostawiając żonę Franciszkę, syna Sylwestra i córkę Barbarę. Marcin Olszewski to mąż Franciszki wdowy po Piotrze Zdrojkowskim [ADD, APB, sygn. I/M/1, k. 22v]. Czwarty syn Kazimierza i Marianny Zdrojkowskich, Walenty ur. w 1737 r., prawdopodobnie zmarł w dzieciństwie lub bezpotomnie przed 1777 r. Jan przed 1762 r. poślubił Agnieszką Bańkowska, z która miał synów: Antoniego ur. w 1762 r. i Gabriela ur. w 1782 r. Pozostałe ich dzieci: Marianna, Justyna i Andrzej zmarły w dzieciństwie. Antoni w 1789 r. poślubił Elżbietę Pietrzykowską i pozostał na ojcowiźnie w Pietrzykowie Wyszkach. Mieli dwóch synów: Leona ur. w 1792 r. i Jana ur. w 1799 r. oraz dwie córki: Teresę ur. ok. 1805 r. i Łucję ur. w 1801 r. Gabriel w poszukiwaniu lepszych warunków życia przyjechał do Warszawy. Mieszkał w domu przy Rynku Nowego Miasta i służył w jednym z dworów w Warszawie. W 1817 r. poślubił w Warszawie 24 letnią pannę Anastazję Lewandowską, rodem z miasta Pułtuska, córkę nieżyjących Jakuba Lewandowskiego i Anny z Gierczyńskich [APW, ASC Cyrkułu II, akt 40]. Łucja w 1825 r. poślubiła w kościele bielskim Jana Marcina Wiercińskiego. Syn Kazimierza Michał w 1778 r. w wieku 50 lat poślubił Katarzynę Bolestę [ADD, APB, sygn. I/M/1, k. 29]. W 1790 r. podatek podymny w Pietrzykowie Wyszkach między innym dziedzicami z tej wsi zapłacili: Michał Zdrojkowski, Antoni Zdrojkowski i Sukcesorzy Piotra Zdrojkowskiego [LPAH w Wilnie, Taryfa dymów z 1790 r. , F 5A – 11630, s.13 i 14].

----------------

Bibliografia

  1. Narodowe Historyczne Archiwum Białorusi w Mińsku, Księga Brańska Grodzka nr 163,
  2. Archiwum Diecezjalne w Drohiczynie, Akta Parafii Bielsk, sygn. III/O/1, Księga dziesięcin należnych kościołowi parafialnemu Najświętszej Marii Panny w Bielsku Podlaskim z lat 1756 – 1795,
  3. Archiwum Diecezjalne w Drohiczynie, Akta Parafii Bielsk, Księga zmarłych parafii NMP w Bielsku Podlaskim z lat 1758 – 1785,
  4. Archiwum Państwowe w Warszawie, Akta stanu cywilnego gminy Cyrkułu II miasta Warszawa, zespół nr 72/184/0,
  5. Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, SA 11630, Taryfa Dymów i Podatku Podymnego z Dóbr ziemskich I w Woiewodztwie Podlaskim Ziemi Bielskiey leżących z nowey Lustracyi Roku 1790 przez Prześwietne Komissye Porządkowo-Cywilne czynioney ułożona.


komentarze (0)


Imię


Wpisz kod z obrazka