Zdrojkowscy.pl

Pomiara włóczna Pietrzykowa
autor: Jan Mamaj
kategoria: Sąsiedzi

U schyłku rządów Zygmunta I Andrzej Dybowski, szlachcic z Dybowa na Podlasiu w ziemi drohickiej, dostał się na dwór królowej Bony. Królowa zlecała mu różnorodne prace związane z prowadzoną przez nią reformą królewszczyzn na Litwie. 

Głównym jego zadaniem było porządkowanie i usprawnianie zarządzania w należących do niej folwarkach. Królowa darzyła go zaufaniem i wynagradzała za dobrą pracę. Na polecenie jej syna Zygmunta II Augusta, którego został dworzaninem po wyjeździe Bony do Włoch w 1556 roku, Andrzej Dybowski zajmuje się powszechnym pomiarem ziemi na Podlasiu, przewodząc od 1563 roku powołanej przez króla komisji do przeprowadzenia pomiary włócznej na terenie województwa podlaskiego w starostwach brańskim i surażskim. W 1567 roku został starostą knyszyńskim, augustowskim i zabielskim. Zmarł w 1569 roku.

W Kapicjanach zachował się odpis, wykonany przez Ignacego Kapice Milewskiego, z dokumentu stanowiącego zapis pomiary włócznej we wsi Pietrzykowo wykonanej przez Andrzeja Dybowskiego w 1563 roku.

We wsi Pietrzykowo od 1695 r. zamieszkują przedstawiciele jednej z gałęzi rodu Zdrojkowskich. Znane są też związki Zdrojkowskich z Pietrzykowskimi od połowy XVI w i z Dybowskimi w XX w. Poniżej treść tego dokumentu.

Wypis z Regestru pomiaru Włók Powiatu Bielskiego

Miesiąca Maja Dwunastego Dnia Roku Tysiąc Pięćset Sześćdziesiątego Trzeciego za rozkazaniem Króla Jego Mości, Jadam Pilchowski Scholastyk Warszawski Sekretarz Króla Jego Mości, Referendarz Podlaski Andrzej Dibowski Dworzanin Króla Jego Mości. Będąc Nam na sprawach pomiary włócznej w Powiecie Bielskim Ziemianie na Imię Michał, Adam Janowiczy, Paweł Mikołajowicz, Michał Jakubowicz, Augustyn, Michał Mikołajowicz Jurni Wyszkolw Stanisławowicz, Jan Maciejowicz, Stanisław Mikołajewicz, Matys Janowicz, Paweł Michnoc, Paweł Stanisławowicz Potuzniczi y insi Bracia ich Pitrzikowsczi

Okazali przed Nami grunty Swe przez Pana Stanisława Skoczka Króla Jego Mości Dworzanina gdy pomiarę Bielską sprawował zajęte i przymierzone które zajęcie gruntów ich według Regestru Pana Skoczkowego tak się w sobie ma:

Na jednym miejscu w Obrub Wlok Sioła Pilików wrezy Pola skraynego która Ziemia leży końcem jednym do drogi Drogickiey, drugim końcem do starey granice Pilikowskiej bokiem iednym do gościńca Drogiczkiego drugim bokiem do ściany nam uczynioney Soełu Pilikow. od Ziemie Pietrzykowskich Gruntu Przedniego Morgów Siedemnaście.

Na drugim miejscu we Włoki Miasta Bielskiego ku Siełu Koszczimu leży końcem iednym do starey granicy Plebanyi Bielskey którą wzięto w też Włuki Koszczińskie gruntu dobrego Morgów Ośm.

Na tych miejscach wzięto Ziemie u Ziemian Pietrzikowskich we Włuki Jego Królewskich Mości Morgów dwadzieścia pięć to jest gruntu dobrego, Morgów Ośm gruntu średniego. Za tę ziemię ich Pan Skoczek uczynił był odmianą gruntem Jego Królewskiej Mości poddanych.

Ale iż ta odmiana była przylegleysza Ziemianom Króla Jego Mości Panom Dlatego przestrzegając na obiedzie Stronie pokoju od Pietrzikowskich przez mnie Andrzeja Dybowskiego iest odjęta a na inszym miejscu im odmiana dana Roku Tysięcznego Pięćsetnego Sześćdziesiątego Trzeciego Miesiąca Maja Dwunastego Dnia Ziemia Poddanych Króla Jego Mości Odmiane przez mnie Dybowskiego jest im udzielana Ziemia Poddanych Króla Jego Mości Sioła Pilików która była dana przez JM Pana Chwalczewskiego tym że Pietrzykowskim na Czynsz Króla Jego Mości przy Siele Pilikach Zaściankiem opisaną leży z dwóch stron za starymi miedzami przy Ziemiach tych że Pietrzykowskich a z trzeciej strony podle Ziemi Ziemian Zawadzkich a z Czwartej strony po miedzę nowo położoną od Zaścianka tych że Ziemię którey ostatek oni sami na czynszu trzymają którey Ziemie iem w odmienie daney Morgów Dwadzieścia Siedem gruntu dobrego y Przedniego więcey Gruntu Króla Jego Mości w odmienie danego Morgów dwa dlatego iż trochę podlejszy grunt na odmianę trafił się którey Ziemie przerzeczon Ziemianie Pietrzikowscy obyczajem Zamiennym używać mayą potem iako onych pierwszych gruntów swoich na co daliśmy im ten Nasz Wypis z Regestru pod naszemi pieczęciami.

Ex Clel… v Cane…

Branse… Rexspt……

Brzozowski

----------------

Bibliografia

  • AGAD, Kapicjana sygn. 10 (daty końcowe 1567 – 1589)
  • NGAB Mińsk, fond 1708 – 1 – 196, k.59 , z 1695 r.
  • NGAB Mińsk, fond 1708 – 1 – 11, k.114v i 115 z 1591 r.
  • AGAD, Księga Brańska Grodzka, KBG nr 8 k. 276 i 278, z 1577 r.
  • ADD, APB, Księga Chrztów par. Bielsk Podlaski, IB1 k.96 i 101v, z 1695 – 8 r.


komentarze (1)

Jarek: Bardzo ciekawy materiał. Oprócz ogromnej wartości historycznej przybliża nam ciekawy opis zycia w czasach ostatnich Jagiellonów. Myslę, że warto pomyśleć aby go umieścić w jakimś wydawnictwie z uwagi na jego niewątpliwei wartościowy aspekt historyczny. Na końcu dodam, że jest on niezmiernie cenny dla tych Zdrojkowskich, którzy wywodzą się z Pietrzykowa, a mieszkają już zupełnie gdzie indziej. Tak jak i ja mieszkaniec małej, ongiś królewskiej wsi Zemborzyce na lubelszczyźnie.

Imię


Wpisz kod z obrazka