Zdrojkowscy.pl

Podymne 1661 roku
autor: Jan Mamaj
kategoria: Sąsiedzi

Próba oceny zniszczeń wojennych w latach 1655 – 1660 na terenie parafii Topczewskiej na podstawie zapisów podatku podymnego w Księgach poborowych podlaskich, poborowe bielskie, Parafia Topczewska. 

W 1655 roku weszły na Podlasie wojska szwedzkie. Ich pojawienie się nie było jeszcze najgorsze. W końcu kwietnia 1657 roku w rejony ziemi bielskiej i drohickiej dotarły wojska księcia Siedmiogrodu Rakoczego. Był on sprzymierzeńcem Szwedów, a jego wojsko trudno były nazwać wojskiem, była to zbieranina łotrów i pospólstwa, która zrobiła najwięcej zniszczeń w czasie tej wojny. Wojska Rakoczego wyspecjalizowały się paleniu i grabieniu mieszkańców Rzeczpospolitej. W okolicy Drohiczyna Rakoczy "zabawił" przez dwa miesiące, zostawiając niemal doszczętnie spalony Drohiczyn, wszystkie okoliczne wsie i miasteczka. Miary nieszczęścia dopełniły jeszcze wojska moskiewskie, grasujące tu na przełomie 1659 i 1660 roku. W dwa lata później pojawiła się jeszcze zaraza. W wyniku tych klęsk ludność Podlasia zmalała o około 50 %.

Dobrze ten stan ilustrują zapisy z poboru podatku podymnego w 1661 r., które poniżej zostaną przedstawione dla parafii Topczewskiej w ziemi bielskiej.

Nazwa wsi Podatek
złote grosze złote grosze

Gorskie
Zapłacono z domów czterech 2 20
Spustoszonych domów pięć 3 20

Bagienskie
Zapłacono z domów trzech i jednego poddanego 3 -
Spustoszonych domów jeden - 20

Budlewo
Zapłacono z domów pięciu 3 10
Spustoszonych domów sześć 4 -

Olędzkie
Zapłacono z domów dwunastu 8 -
Spustoszonych domów osiem 6 20

Ihnatki
Zapłacono z domów jednego - 20
Spustoszonych domów pięć 4 10

Trzesczkowo
Zapłacono z domów sześciuo 4 -
Spustoszonych domów ...... 3 20

Gawinÿ
Zapłacono z domów siedmiu 4 20

Łukawica
Zapłacono z poddanych 4 -
Spustoszonych domów osiem 7 10

Zaleszie
Zapłacono z domów dwóch 2 10

Kocmierÿ Antiqua, Wÿpÿchÿ
Zapłacono z domów sześciu 4 -
Spustoszonych domów piętnaście 10 -

Topiczewo Moskwino
Zapłacono z domów trzech 2 -

Falki Antiqua ÿ Philippy
Zapłacono z domów dwunastu 9 -
Spustoszonych domów dwadzieścia jeden 23 -

Falki Nowosadÿ, Włostÿ, Godziebÿ
Zapłacono z domów sześciu i dwóch poddanych 6 -
Spustoszonych domów osiem i poddanych dwu 4 20

Olszewo Antique Ribaltÿ
Zapłacono z domów sześciu 5 -
Spustoszonych domów siedem i jeden poddany 5 20

Mierzwino Antique, Bartoszewięta
Zapłacono z domów dwunastu 8 -
Spustoszonych domów piętnaście 12 -

Bogusze
Zapłacono z domów trzech 2 -
Spustoszonych domów pięć 3 10

Ostrowko
Zapłacono za ..... 1 20
Spustoszonych domów dwa 1 10

Koszuszki
Zapłacono z domów dwu 3 10

Pierzchaÿ, Rzędosie
Zapłacono z domów sześciu 4 -
Spustoszonych domów dziewięć 6 20

Zdroiki

Pod nazwą wsi Zdroiki nie ma już na karcie Księgi poborowej żadnego zapisu. Jest to ostatni zapis dotyczący Parafii Topczewskiej. Na kolejnej karcie są już zapisy dotyczące innej parafii. Cóż może oznaczać brak zapisów pod nazwą wsi Zdroiki? Można się tylko domyślać, że wieś prawdopodobnie została spalona i w 1661 roku nikt w niej nie mieszkał. Nie było domów zamieszkałych ani prawdopodobnie spustoszonych i dlatego poborca podatkowy nic przy tej wsi nie zapisał. To przypuszczenie tym bardziej wydaje się wiarygodne gdyż w Księdze Chrztów parafii Topczewskiej brak jest wpisów metryk chrztów dzieci ze wsi Zdrojki w latach 1659 do 1672.

O skali zniszczeń wojennych w parafii Topczewskiej najlepiej przemawia to, że w 1661 r. było na terenie tej parafii 132 domów zasiedlone i 119 domów spustoszonych. O tym ile domów zostało spalonych informacji brak.

Z zapisów w Księdze Chrztów parafii Topczewskiej wynika, że we wsi Zdroiki w latach 1645 – 1656 mieszkało co najmniej dziesięć rodzin, w tym dwie rodziny Zdroykowskich. Po wojnie w 1661 r. prawdopodobnie nie mieszkała w tej wsi żadna rodzina. Podczas wojny większość traciła swoje mienie ale byli też tacy, którzy się bogacili. Możliwe, że jednym z nich był Balcer Olszański, który przed 1655 rokiem prawdopodobnie mieszkał we wsi Kocmiery, gdyż jego żona Barbara dwukrotnie jest wymieniona jako chrzestna dzieci rodzin chrzczonych w latach 1645 – 1650 z tej wsi. W rejestrze podatku pogłównego z 1673 roku Balcer Olszański jest wymieniony ze wsi Zdroiki jako ten, który zapłacił podatek za siebie i żonę oraz pięciu poddanych.

----------------

Bibliografia

  • AGAD, Księga poborowa podlaska, poborowe bielskie, Parafia Topczewska. ASK dz. I sygn. 65 mikrofilm 4111, s. 853
  • ADD, Księga Chrztów sygn. B/I z lat 1645-1680


komentarze (0)


Imię


Wpisz kod z obrazka