Zdrojkowscy.pl

Zdroykowscy zapisani w 1845 roku w "Książce dla zapisywania oddanych dziesięcin snopowych Topczewskiego Kościoła"
autor: Jan Mamaj
kategoria: Genealogia Rodu

Zachowana do naszych czasów "Książka dla zapisywania oddanych dziesięcin snopowych Topczewskiego Kościoła" z lat 1845 – 1855 stanowi cenne źródło wiedzy o rozsiedleniu rodzin Zdrojkowskich w poszczególnych wsiach należących do parafii Topczewskiej w połowie XIX wieku i o szacunkowej wielkości posiadanej przez nie powierzchni ziemi uprawnej. 

Dziesięcina to, w dawnej Polsce, forma opodatkowania dochodów parafian na cele związane z utrzymaniem kościoła parafialnego. Ponieważ w parafii Topczewskiej parafianie to w około 90% uboga szlachta, mająca głównie dochody z uprawy ziemi, to nie dziwi fakt, że jeszcze w połowie XIX wieku podatek ten mógł być uiszczany przez nią proboszczowi Topczewskiemu w formie dziesięciny snopowej, jak to wynika z zapisów w w/w Książce. Nazwa dziesięcina snopowa pochodzi zapewne od sposobu jej odmierzania polegającego na tym, że przy wiązaniu snopów na polu oddzielano co dziesiąty snop dla kościoła.

Jak odbywało się przekazywanie dziesięciny snopowej w połowie XIX w. przez szlachtę proboszczowi Topczewskiemu nie udało się ustalić. Czy faktycznie w snopach żyta i owsa , jak to jest zapisane w Książce, czy może była też możliwość przekazania tej dziesięciny, określonej w ilości snopów żyta i owsa, w formie ziarna tych zbóż w ilości wynikającej z ilości zapisanych w Książce snopów, a może także w formie pieniężnej wynikającej z przemnożenia ilości zapisanych snopów przez wartości jednego snopa?

Z dochodów uzyskiwanych z ziemi, zapisanej przez fundatorów, stanowiącej uposażenie kościoła, dziesięciny snopowej oraz mesznego ksiądz proboszcz Kalesanty Nowicki opłacał Altarzystę księdza Jana Nienyskiego, organistę, kościelnego i wydatki na: własne utrzymanie, oświetlenie kościoła, wino mszalne, szaty i naczynia liturgiczne, remonty kościoła, plebanii, zabudowań gospodarczych oraz podatki.

Poniżej zamieszczone zostały wybrane zapisy z tej Książki dotyczące należnych dziesięcin w 1845 roku od Zdroykowskich zamieszkałych we wsiach parafii Topczewskiej z uwagi na to, że stanowią one cenną informację wykorzystywaną w badaniach genealogicznych Rodu Zdrojkowskich.

Zdroykowscy we wsiach Żyto Owies
(snopy) (snopy)
Bagieńskie Nowe
Wojciech po Franciszku Zdroykowski 13 13
za Mierzwin 7 7
z części Mikołaja Zdroykowskiego 12 12
Tomasz Zdroykowski po Bartłomieju 5 5
Tomasz Zdroykowski po Kazimierzu 14 14

Górskie
Stanisław Zdroykowski po Felicjanie 20 20
z Górskich po Stanisławie Popławskim 3 2
Piotrowa Zdroykowska 10 4

Koczmiery
Julian po Sebastianie Zdroykowski 9 9
Jan po Jakubie i Jakubowa Zdroykowska 12 12
z części Topczewskich 8 8
Wojciech po Janie Zdroykowski i po Sebastianie 8 8
z części Franciszka po Janie Trzeszczkowskim
Piotr po Antonim Zdroykowskim 12 12
z części po Antonim Zdroykowskim 66 -
Jan po Adamie Zdroykowskim 8 8
z części Sylwestra 8 8
z Adama Pierzchały 1 2

Łukawica
Jan po Adamie Zdroykowski 3 3

Mierzwinek
Michał Zdroykowski 60 60
z części Olszewskiey 6 6
z części Stanisława brata 36 36

Mierzwino
Maciej po Adamie Zdroykowski 2 2

Olszewek
Małgorzata Zdroykowska 15 15
Witalis Zdroykowski 27 27
Romuald Zdroykowski 6 6

Olszewo
Jan Zdroykowski 25 25
z odebranych od Jana Mierzwińskiego z Godzieb 2 2
Adam Zdroykowski 15 15

Dwór Topczewo
240 240

Wypychy
Antoni Zdroykowski 13 13
z Sylwestrowizny 8 8
Ludwik Zdroykowski 5 5

Zalesie
Julian Zdroykowski 13 13

Jak wynika z powyższego spisu, w roku 1845, Zdroykowscy z parafii Topczewskiej oddawali plebanowi topczewskiemu dziesięcinę w rocznej wysokości 453,5 snopa żyta i 381,5 snopa owsa, a Dwór w Topczewie 240 snopów żyta i 240 snopów owsa. Na podstawie powyższych danych można wnioskować, że powierzchnia gruntów w posiadaniu Zdroykowskich we wsiach parafii Topczewskiej w 1845 r. znacznie przekraczała powierzchnię gruntów należącą do właścicieli Dworu Topczewskiego.

----------------

Bibliografia

  • AD w Drohiczynie, Zespół Akt Parafii Topczewskiej sygn. III/S/3 Spis parafialny. Książka dla zapisywania oddawanych dziesięcin snopowych Topczewskiego Kościoła.


komentarze (0)


Imię


Wpisz kod z obrazka